Türkiye limanlarında yük ve konteyner elleçlemesi artışını sürdürüyor. Limanlar 2025’te 14 milyon TEU konteyner ve 553,3 milyon ton yük elleçleyerek Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyelerine ulaştı. 2026 sonunda konteyner hacminin 14,1 milyon TEU’ya, toplam yük miktarının ise 565 milyon tona çıkması bekleniyor. Kabotaj taşımacılığında 2027 hedefi 77,8 milyon ton olarak belirlendi.
Türkiye limanlarında konteyner ve yük miktarı ne kadar arttı?
Türkiye limanlarında konteyner elleçlemesi 2025’te 14 milyon TEU’ya ulaştı. Aynı yıl elleçlenen toplam yük 553,3 milyon ton olarak kaydedildi. Yıl sonu tahminleri, konteyner miktarının 2026’da 14,1 milyon TEU’ya, yük miktarının da 565 milyon tona yükselmesini öngörüyor. Bu rakamlar, limanlardaki büyümenin devam edeceğine işaret ediyor.
Konteyner elleçlemesi 2002-2012 döneminde yıllık ortalama yüzde 13,9 büyüdü. Küresel ticaretteki yavaşlama ve taşımacılığın olgunlaşmasıyla artış hızı 2013-2025 döneminde yıllık ortalama yüzde 4,8’e geriledi. Büyüme yavaşlasa da toplam hacim yükselmeyi sürdürdü.
Konteynerlerin çoğu hangi liman bölgelerinde elleçleniyor?
2025’te Türkiye limanlarında elleçlenen konteynerlerin yüzde 84’ü beş liman başkanlığı bölgesindeki tesislerde işlem gördü: Ambarlı, Kocaeli, Tekirdağ, Mersin ve Aliağa. Bu yoğunlaşma, ülkenin konteyner trafiğinde belirli liman kümelerinin önemli rol oynadığını gösteriyor.
Aynı yıl limanlarda elleçlenen toplam yükün yüzde 36’sını ihracat yükleri oluşturdu. İhracat yükü elleçlemesi önceki yıla kıyasla yüzde 3,3 arttı.
Kabotaj taşımacılığında 2027 hedefi nedir?
Kabotaj, Türkiye limanları arasında deniz yoluyla taşınan yükleri kapsıyor. Bu hatta elleçlenen yük 2025’te 69,7 milyon ton oldu. Miktarın 2026 sonunda 74,8 milyon tona, 2027 sonunda ise 77,8 milyon tona ulaşması hedefleniyor. Böylece kabotaj taşımacılığında yeni bir rekor bekleniyor.
TÜRKLİM Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Erçelik’e göre genel kargoda Akdeniz-Karadeniz hattındaki yükler ve Marmara Bölgesi’ndeki demir çelik taşımaları artışa katkı sağlıyor. Boş konteyner hareketleri ve feribot hatlarında büyüyen yük taşımacılığı da kabotaj hacmini destekliyor.
Kabotaj taşımacılığının büyümesini hangi etkenler destekliyor?
Kara ve demir yolu taşımacılığındaki görece yüksek maliyetler, deniz yolunu bazı yükler için daha cazip hâle getiriyor. Ayrıca dış ticaret hacmindeki düşüş, liman kapasitesinin kabotaj taşımacılığı için kullanılabilecek bölümünü artırabiliyor. Petrol ve rafine ürün fiyatlarının yüksek seyretmesi beklentisi de kara ve demir yoluna alternatif olarak deniz taşımacılığının payını destekleyebilir.
Karadeniz’deki savaş riskleri nedeniyle kıyıdan 12 deniz mile kadar uzanan ulusal sulardaki trafiğin artması da kabotaj taşımacılığına katkı sağlayabilecek bir başka unsur olarak değerlendiriliyor.
Liman altyapısındaki parçalı yapı neden önem taşıyor?
Türkiye’deki liman altyapısının küçük ölçekli, dağınık ve verimlilik açısından yetersiz parçaları lojistik maliyetleri artırabiliyor. Bu yapı, liman işletmecileri arasındaki rekabeti yoğunlaştırırken işletmelerin kârlılığını da baskılıyor. Aynı zamanda nitelikli liman altyapısına yatırım yapmayı güçleştiriyor.
Bu nedenle yeni yatırımların birbirinden bağımsız biçimde değil, liman kapasitesini ve ülke lojistik ağını birlikte gözeten bütüncül bir planlamayla yürütülmesi önem kazanıyor. Liman hacimlerindeki rekor beklentisinin sürdürülebilir olması, mevcut altyapının verimli kullanılmasına ve kapasite yatırımlarının doğru planlanmasına bağlı.
İlk yorum yapan olun